Nomi latini delle città italiane
Da Wikipedia, l'enciclopedia libera.
Questo elenco comprende sia i nomi originari latini delle città italiane più antiche, sia i nomi latinizzati delle città più moderne.
Indice |
[modifica] Capoluoghi di regione
| Nome attuale | Nome latino | note |
|---|---|---|
| Ancona | Ancona | |
| Aosta | Augusta Praetoria / Augusta Praetoria Salassorum | |
| Bari | Barium | |
| Bologna | Bononia | |
| Cagliari | Karalis | |
| Campobasso | Campus Bassi / Campus Bassus / Campus Vassorum | |
| Catanzaro | Catacium | |
| Firenze | Florentia | |
| Genova | Genua / Janua | |
| L'Aquila | Aquila | Nome tardo (L'Aquila venne fondata solo nel 1254 d.C.) |
| Milano | Mediolanum | |
| Napoli | Neapolis | |
| Palermo | Panormus | |
| Perugia | Perusia | |
| Potenza | Potentia | |
| Roma | Roma | |
| Torino | Julia Taurinorum / Julia Augusta Taurinorum | |
| Trento | Tridentum | |
| Trieste | Tergeste / Tergestum | |
| Venezia | Venetiarum Civitas | Nome tardo (Venezia venne fondata solo nel 421 d.C.) |
[modifica] Capoluoghi di provincia
| Nome attuale | Nome latino | note |
|---|---|---|
| Alessandria | Alexandria Statiellorum / Alexandria a Palea | |
| Agrigento | Girgenti / Agrigentum | |
| Andria | Andros / Andra | |
| Arezzo | Arretium | |
| Ascoli Piceno | Asculum / Asculum Picenum | |
| Asti | Hasta Pompeia / Asta | |
| Avellino | Abellinum | |
| Barletta | Bardulos / Barduli | |
| Belluno | Bellunum | |
| Benevento | Beneventum / Maleventum | |
| Bergamo | Bergomum | |
| Biella | Bugella | |
| Bolzano | Pons Drusi / Bauzanum | |
| Brescia | Brixia | |
| Brindisi | Brundisium | |
| Caltanissetta | Nissa / Calatanissa / Caltanixettum | |
| Caserta | Calatia | Casa Hirta / Casam Hirtam Latinizzazione medievale |
| Catania | Catina / Catana | |
| Cesena | Caesena | |
| Chieti | Teate | |
| Como | Comum oppidum / Novum Comum / Novocomum | |
| Cosenza | Consentia / Cosentia | |
| Cremona | Cremona | |
| Crotone | Croton / Croto | |
| Enna | Henna | |
| Fermo | Firmum / Firmum Picenum | |
| Foggia | Fovea | |
| Forlì | Forum Livii | |
| Frosinone | Frusino | |
| Gorizia | Goritia | Latinizzazione medievale |
| Grosseto | Grossetum / Crassetum / Rosetum | Latinizzazione medievale |
| Iglesias | Villa Ecclesiae | |
| Isernia | Aesernia | |
| La Spezia | Luni / Spedia / Spetia | |
| Lecce | Lupiae | |
| Lecco | Leucheris / Leucum | |
| Lodi | Laus Pompeia / Laudes | |
| Lucca | Luca | |
| Mantova | Mantua | |
| Matera | Matheola / Materia | |
| Messina | Messana | |
| Modena | Mutina | |
| Monza | Modicia / Modoetia | |
| Novara | Novaria | |
| Olbia | Olbia | |
| Oristano | Aristianis / Othoca | |
| Padova | Patavium / Patavii | |
| Parma | Parma | |
| Pavia | Ticinum / Papia | |
| Pesaro | Pisaurum | |
| Pescara | Ostia Aterni / Aternum / Piscaria | |
| Piacenza | Placentia | |
| Pisa | Pisae | |
| Pistoia | Pistorium / Pistoria / Pistoriae | |
| Pordenone | Portus Naonis | |
| Ragusa | Ragusia | |
| Ravenna | Ravenna | |
| Reggio Calabria | Rhegium (Iulii) | |
| Reggio nell'Emilia | Regium (Lepidi) / Forum Lepidi | |
| Rieti | Reate | |
| Rimini | Ariminum | |
| Salerno | Salernum | |
| Sanluri | Sullurium | |
| Savona | Savo | |
| Siena | Saena Iulia / Sena | |
| Siracusa | Syracusae | |
| Taranto | Tarentum | |
| Teramo | Interamnia / Interamnia Praetutia / Interamnia Praetutiorum | |
| Terni | Interamna Nahars | |
| Trani | Turenum | |
| Trapani | Drepanum | |
| Treviso | Tarvisium | |
| Udine | Utinum | |
| Urbino | Urvinum Metaurense | |
| Venezia | Venetiae | |
| Vercelli | Vercellae | |
| Verona | Verona | |
| Vibo Valentia | Vibo Valentia | |
| Vicenza | Vicetia / Vicentia / Vincentia | |
| Viterbo | Viterbium |
[modifica] Altre città
| Nome attuale | Nome latino | note |
|---|---|---|
| Acerra | Acerra | |
| Acqui Terme | Aquae Statiellae | |
| Adrano | Hadranum | |
| Adria | Hatria / Atria | |
| Alatri | Alatrium | |
| Alba | Alba Pompeia | |
| Albano Laziale | Alba Longa | |
| Albenga | Albium Ingaunum / Albingaunum | |
| Alberobello | Arboris Belli | |
| Alfedena | Aufidena | |
| Alife | Alifae / Allifae | |
| Alvignano | Cubulteria | |
| Amelia | Ameria | |
| Amalfi | Amalphia | |
| Anagni | Anagnia | |
| Andora | Castrum Andorae | |
| Antrodoco | Interocrium | |
| Anzio | Antium | |
| Apice | Apicium | |
| Aquileia | Aquileia | |
| Aquino | Aquinum | |
| Ardea | Ardea | |
| Ariano Irpino | Aequum Tuticum | |
| Ariccia | Aricia | |
| Arpino | Arpinum | |
| Arzachena | Turibulum | |
| Ascea | Velia (Elea/Hyele) | |
| Ascoli Satriano | Ausculum | |
| Asolo | Acelum | |
| Assisi | Asisium | |
| Atena Lucana | Atina | |
| Atina | Atina | |
| Atri | Hadria / Hatria | |
| Atripalda, presso Avellino | Abellinum | |
| Avella | Abella | |
| Bacoli | Bauli | |
| Baia | Baiae | |
| Bene Vagienna | Augusta Bagiennorum | |
| Bettona | Vettona | |
| Bevagna | Mevania | |
| Bitonto | Butuntum / Botontum | |
| Bobbio | Bobium | |
| Bolsena | Volsinii | |
| Borgo Faiti | Forum Appii | |
| Borgo Valsugana | Ausugum | |
| Boviano | Bovianum | |
| Brescello | Brixellum | |
| Buccino | Volcei | |
| Cabras | Tharros | |
| Caiazzo | Caiatia | |
| Calvi Risorta | Cales | |
| Camaiore | Campus Maior | |
| Camerino | Camerinum | |
| Canosa di Puglia | Canusium | |
| Caorle | Caprulae | |
| Capri | Capreae Insula | |
| Capua | Casilinum | |
| Carinola, località Civitarotta | Forum Popilii | |
| Carinola, località Ventaroli | Forum Claudi | |
| Casoli | Cluviae | |
| Cassino | Casinum | |
| Casteggio | Clastidium | |
| Castelvetrano | Castrum Veteranorum / Castellum Vetranum[1] | |
| Castel Volturno | Volturnum | |
| Castellammare di Stabia | Stabiae | |
| Castelvecchio Subequo | Superaequum | |
| Ceccano | Fabrateria | |
| Cefalù | Cephaloedium | |
| Ceglie | Caelia | |
| Ceneda | Ceneta | |
| Centuripe | Centuripae | |
| Ceprano | Fregellae | |
| Cerveteri | Caer | |
| Cesana Torinese | Cesao | |
| Chieri | Carrea Potentia | |
| Chioggia | Clodia | |
| Chiusi | Clusium | |
| Chivasso | Clavassium | |
| Cingoli | Cingulum | |
| Cisterna di Latina | Tres Tabernae | |
| Cisternino | Cisturnium | |
| Città di Castello | Tifernum Tiberinum | |
| Cividale del Friuli | Forum Iulii (Julii) / Civitas Austriae | |
| Civitanova Marche | Cluana | |
| Colonna | Labicum | |
| Concordia Sagittaria | Iulia Concordia Sagittaria | |
| Conversano | Norba Apula | |
| Conza della Campania | Compsa | |
| Corfinio | Corfinium | |
| Cuma | Cumae (Kyme) | |
| Cozzo | Cuttiae | |
| Domus de Maria | Bithia | |
| Dorno | Duriae | |
| Eboli | Eburum | |
| Eraclea | Eraclea | |
| Ercolano | Herculaneum | |
| Este | Ateste | |
| Faenza | Faventia | |
| Fano | Fanum Fortunae | |
| Feltre | Feltria | |
| Fermo | Firmum Picenum | |
| Fiano Romano | Lucus Feroniae | |
| Fidene | Fidenae | |
| Fidenza | Fidentia | |
| Fiesole | Faesulae | |
| Foligno | Fulginium / Fulgineum | |
| Forlimpopoli | Forum Popili | |
| Formia | Formiae | |
| Fossombrone | Forum Sempronii | |
| Frascati | Tusculum | |
| Fregene | Fregenae | |
| Gaeta | Caieta | |
| Gallicano nel Lazio | Pedum | |
| Gallipoli | Callipolis | |
| Gera, presso Pizzighettone | Acerrae | |
| Giovinazzo | Natiolum | |
| Giulianova | Castrum Novum | |
| Grumo Appula | Grumum | |
| Gualdo Tadino | Tadinum | |
| Gubbio | Iguvium | |
| Imola | Forum Cornelii | |
| Ischia | Aenaria Insula | |
| Isola d'Elba | Ilva Insula | |
| Ivrea | Eporedia | |
| Iesi | Aesis / Exium | |
| Jesolo | Equilium | |
| Lago Patria | Liternum | |
| Laigueglia | Aquilia | |
| Lanciano | Anxanum | |
| Lanuvio | Lanuvium | |
| Larino | Larinum | |
| Le Ferriere | Satricum | |
| Lomello | Laumellum | |
| Lucera | Luceria | |
| Lugagnano | Locus Anneianus | |
| Maddaloni | Magdalonium | |
| Maiori | Reginna Maior | |
| Manfredonia | Sipontum | |
| Marino, località Frattocchie | Bovillae | |
| Marsala | Lilybaeum | |
| Matelica | Matelica | |
| Mentana | Nomentum | |
| Milazzo | Mylae | |
| Minori | Reginna Minor | |
| Minturno | Minturnae | |
| Mirabella Eclano | Aeclanum | |
| Miseno | Misenum | |
| Mondovì | Mons Regalis | |
| Mondragone | Sinuessa | |
| Montenerodomo | Iovanum | |
| Montesarchio | Caudium | |
| Muggia | Muglae | |
| Narni | Narnia | |
| Nocera Inferiore | Nuceria Alfaterna | |
| Nocera Superiore | Nuceria Alfaterna | |
| Nocera Umbra | Nuceria Camellaria | |
| Nola | Nola (Hyria) | |
| Norcia | Nursia | |
| Norma | Norba latina | |
| Noto | Neetum | |
| Numana | Numana | |
| Oderzo | Opitergium | |
| Ordona | Herdonia / Herdoniae | |
| Oria | Uria (Hyria) | |
| Orta di Atella[2] | Atella | |
| Ortona | Ortona | |
| Orvieto | Urbs Vetus / Orbevetus | |
| Osimo | Auximum | |
| Ostia Antica | Ostia | |
| Ostiglia | Hostilia | |
| Ostuni | Sturnium | |
| Otranto | Hydruntum / Odruntum | |
| Otricoli | Ocriculum | |
| Padula, località Civita | Consilinum | |
| Paestum | Paestum | |
| Palestrina | Praeneste | |
| Palmi Taureana di Palmi |
Palmarum Taurianum |
|
| Parabiago | Parablacum | |
| Pignataro Interamna | Interamna Lirenas | |
| Pioraco | Prolaqueum | |
| Pomezia | Suessa Pometia | |
| Pompei | Pompeii | |
| Pontecagnano | Picentia | |
| Pontedera | Pons Herae | |
| Pontelatone, località Treglia | Trebula | |
| Pontremoli | Apua | |
| Porto Torres | Turris Libisonis | |
| Portovenere | Portus Veneris | |
| Pozzuoli | Puteoli | |
| Prata d'Ansidonia | Peltuinum | |
| Pratica di Mare (Pomezia) | Lavinium | |
| Presenzano | Rufrae | |
| Priverno | Privernum | |
| Pula | Nora | |
| Quarto | Ad Quartum Milium | |
| Quarto d'Altino | Altinum | |
| Quiliano | Aquilianum | |
| Ruvo di Puglia | Rubi | |
| Sala Consilina | Marcellana | |
| Saluzzo | Saluciae | |
| San Benedetto dei Marsi | Marruvium | |
| San Didero | Ad Duodecimum | |
| San Felice a Cancello | Suessula | |
| San Severino Marche | Septempeda | |
| Sant'Agata dei Goti | Saticula | |
| Santa Maria Capua Vetere | Capua | |
| Sarsina | Sarsina | |
| Savigliano | Salvius / Salvianum / Savilianum | |
| Sassuolo | Saxo Oleum | |
| Sciacca | Aquae Labodes | |
| Selinunte | Selinus | |
| Senigallia | Sena Gallica | |
| Sepino | Saepinum / Altilia | |
| Sessa Aurunca | Suessa | |
| Sestino | Sestinum | |
| Sestri Levante | Segesta Tigulliorum / Segeste | |
| Sezze | Setia | |
| Siponto | Sipontum | |
| Sora | Sora | |
| Sorrento | Surrentum (Irnthi) | |
| Spello | Hispellum | |
| Spoleto | Spoletum / Spoletium | |
| Squillace | Scylacium | |
| Subiaco | Sublaqueum | |
| Sulmona | Sulmo | |
| Susa | Segusium | |
| Taormina | Tauromenium | |
| Tarquinia | Tarquinii | |
| Teano | Teanum / Teanum Sidicinum | |
| Teggiano | Tegianum | |
| Telese | Telesia | |
| Termoli | Interamnia Capitanata | |
| Terracina | Tarracina (Anxur) | |
| Tivoli | Tibur | |
| Todi | Tuder | |
| Tolentino | Tholentinum | |
| Torre Annunziata | Oplonti / Oplontis | |
| Tortona | Derthona / Dertona | |
| Trani | Turenum | |
| Treia | Trea | |
| Trenzano | "Terentianus" o "Terrea-enz"(nome di origine gallico) | |
| Troia | Aecae | |
| Urbisaglia | Urbs Salvia | |
| Vado Ligure | Vada Sabatia | |
| Vasto | Histonium | |
| Velletri | Velitrae | |
| Venafro | Venafrum | |
| Venosa | Venusia | |
| Ventimiglia | Albintimilium | |
| Veroli | Verulae | |
| Vibo Valentia | Vibo Valentia | |
| Vico Equense | Aequana | |
| Vietri sul Mare | Marcina | |
| Vimercate | Vicus Mercati | |
| Volterra | Volaterrae | |
| nei pressi di Avezzano | Alba Fucens | |
| nei pressi di Grumento Nova | Grumentum | |
| nei pressi di L'Aquila | Amiternum | |
| nei pressi di San Felice Circeo | Circei | |
| scomparsa | Cominium | |
| scomparsa | Gabii |
[modifica] Note
- ^ Dictionnaire geographique universel di Charles Maty,Michel-Antoine Baudrand (1750) p.1077.
- ^ L'antica città di Atella attualmente ricade in diversi comuni: Frattaminore, Orta di Atella, Sant'Arpino e Succivo.
[modifica] Voci correlate
- Città scomparse del Lazio arcaico
- Nomi latini dei comuni della Toscana
- Nomi latini dei comuni della Liguria
- Nomi latini di città europee