Inno alla libertà

Inno alla libertà; inno nazionale greco e cipriota
Dati generali
Nazione	Grecia
Adozione	1864
Lingue	greco
	Adozione in altri paesi
	Cipro dal 1966
Componimento poetico
Autore	Dionysios Solomos
Epoca	1823
Composizione musicale
Autore	Nikolaos Mantzaros
Epoca	1828
Audio
	(info file)
	Manuale

L'Inno alla Libertà^[1] (in greco moderno: Ύμνος εις την Ελευθερίαν^[2] [ˈimnos̠ is̠ tin elefθeˈrian]) è l'inno nazionale della Repubblica Ellenica^[3] e dello Stato cipriota,^[4] identico per entrambe le entità statali, nel testo e nella musica.^[5]^[6]^[7]

Storia

Il testo è composto dalle prime due strofe dell'omonima poesia composta nel maggio del 1823 da Dionysios Solomos (1798–1857), e musicata poi nel 1828 da Nikolaos Mantzaros (1795–1873); è stato adottato come inno ufficiale greco nel 1864 dal re Giorgio I, durante le fasi del conseguimento dell'indipendenza nazionale nella lotta contro i turchi.^[5]

È stato poi adottato come inno nazionale cipriota nel 1966,^[8] dopo che i turco-ciprioti si staccarono dal governo, in un periodo alquanto turbolento, dove un forte movimento nazionalista tendeva a promuovere l'unione di Cipro alla Grecia. È questo uno dei pochi casi esistenti al mondo di nazioni che usano lo stesso inno nazionale, ma nello specifico è l'unico caso al mondo di due nazioni che utilizzano stesso testo e stessa musica.

Testo

Testo greco

Greco monotonico (1976–presente)	Greco politonico (1823–1976)	Traslitterazione	Trascrizione AFI
Σε γνωρίζω από την κόψη Του σπαθιού την τρομερή, Σε γνωρίζω από την όψη, Που με βιά μετράει την γη. Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη Των Ελλήνων τα ιερά, 𝄆 Και σαν πρώτα ανδρειωμένη, Χαίρε, ω χαίρε, ελευθεριά! 𝄇^[9]^[10]^[11]	Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή, Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι, Ποῦ μὲ βία μετράει τὴν γῆ. Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη Τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά, 𝄆 Καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη, Χαῖρε, ὦ χαῖρε, Ἐλευθεριά! 𝄇	Se gnorìzo apò tin gòpsi, Tu spathiù tin dromerì. Se ghnorìzo apò tin òpsi, Pu me vià metrài tin ghi. Ap’ ta còccala vghalmèni, Ton ellìnon da ierà. 𝄆 Kje san bròta andriomèni, Khjère, o khjère, eleftherià! 𝄇	[ˌs̠e̞ ɣno̞ˈriz̠o̞‿aˌpo̞ tiŋ‿ˈgo̞ps̠i] [ˌtu s̠paˈθçu tin‿ˌdro̞me̞ˈri \|] [ˌs̠e̞ ɣno̞ˈriz̠o̞‿aˌpo̞ tin‿ˈo̞ps̠i \|] [ˌpu me̞ ˈvja me̞ˌtraj tiɲ‿ˈʝi ‖] [ˌap‿ta ˈko̞kaˌla vɣalˈme̞ni] [ˌto̞n e̞ˈlino̞n‿ˌda je̞ˈra \|] 𝄆 [ˌce̞ s̠am‿ˈbro̞ta anˌðrjo̞ˈme̞ni \|] [ˈçe̞re̞‿o̞ ˈçe̞re̞ \| e̞ˌle̞fθe̞ˈrja ‖] 𝄇]

Melodia

$\relative c' { \key f \major \time 3/4\partial 4 a'8. bes16 | c4.. bes16 a8. bes16 | c4 a4 bes8. c16 | d4.. d16 e8. e16 | f2 g,8. a16 | bes4.. a16 g8. a16 | bes4 g c8. c16 | e4.. d16 c8. bes16 | a2 a8. a16 | d4.. f16 e8. cis16 | d4 a a8. a16 | d4.. f16 e8. cis16 | d2 c8. c16 | c4 e c8. c16 | c4 f c8. c16 | c4 e8. c16 d8. e16 | f2 f8. e16 | e4 d d8. c16 | c4 bes d8. d16 | c4.. a16 bes8. g16 | bes4 a f'8. e16 | e4 d d8. c16 | c4 bes d8. d16 | c4.. a16 bes8. g16 | f2 \bar "|."} \addlyrics { << {Σε γνω -- ρί -- ζω_α -- πό την κό -- ψη, του σπα -- θιού την τρο -- με -- ρή. Σε γνω -- ρί -- ζω_α -- πό την ό -- ψη, που με βιά με -- τράει τη γη. Απ’ τα κόκ -- κα -- λα βγαλ -- μέ -- νη των Ελ -- λή -- νων τα ιε -- ρά, και σαν πρώ -- τα_αν -- δρει -- ω -- μέ -- νη, χαί -- ρε,_ω χαί -- ρε, ε -- λευ -- θε -- ριά. Και σαν πρώ -- τα_αν -- δρει -- ω -- μέ -- νη, χαί -- ρε,_ω χαί -- ρε,_ε -- λευ -- θε -- ρί -- α, και σαν πρώ -- τα_αν -- δρει -- ω -- μέ -- νη, χαί -- ρε,_ω χαί -- ρε,_ε -- λευ -- θε -- ριά} >> }$

Traduzione in italiano

Ti riconosco dal taglio

Terribile della tua spada,

Ti riconosco dal tuo volto

Che con foga misura la terra.

Risollevata dalle ossa

Sacre dei Greci,

E valorosa come prima,

Ave, o ave, libertà.

Collegamenti

Testo completo in scrittura politonica, su users.uoa.gr.
Testo completo in scrittura monotonica con traduzione poetica italiana a fronte, su stixoi.info.

Note

↑ Caterina Tiktopoulou, Dionisios Solomòs – L'inno alla libertà e le sue traduzioni, in Foroellenico, n. 49, VI, p. 27.
↑ in katharevοusa: Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν; Hýmnos eis tḕn Eleutherían
↑ Presidency of the Republic of Cyprus - The National Anthem, su www.presidency.gov.cy. URL consultato il 17 settembre 2025 (archiviato dall'url originale il 3 maggio 2011).
↑ Presidency of the Republic of Cyprus - The National Anthem, su www.presidency.gov.cy. URL consultato il 17 settembre 2025 (archiviato dall'url originale il 3 maggio 2011).
1 2 Το μνημείο διατίθεται για διαδηλώσεις Η "χρήση" του Άγνωστου Στρατιώτη και... άλλες βέβηλες ιστορίες Κανέλλης, Ηλίας. tanea.gr, 2010-09-25. Ta Nea. "Ο «Ύμνος προς την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού είναι, πρωτίστως, ένα ποίημα μέσω του οποίου υμνήθηκε το έθνος-κράτος, σε περίοδο που οι εθνικές οντότητες ήταν ταυτόσημες της νεωτερικότητας."
↑ admin, Ο εθνικός ύμνος «ελεύθερος» στο Διαδίκτυο, su topontiki.gr, 21 novembre 2013. URL consultato il 16 settembre 2025.
«Το 1865, μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, ο «Ύμνος προς την Ελευθερίαν» καθιερώθηκε ως εθνικός ύμνος της Ελλάδας.»
↑ (EL) Εφημερίδα της Κυβερνήσεως – Το Ναύπλιον γενέθλιος πόλις της εφημερίδος της Κυβερνήσεως, su Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού (ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ), 14 settembre 2012. URL consultato il 16 settembre 2025.
«Ας σημειωθή χαρακτηριστικώς, ότι η περί ης ο λόγος εφημερίς προέτεινεν εις το φύλλον της 21ης Οκτωβρίου 1825 την καθιέρωσιν ως εθνικού ύμνου του ποιήματος του Δ. Σολωμού «Ύμνος προς την Ελευθερίαν», του οποίου εδημοσίευσεν ανάλυσιν υπό του Σπ. Τρικούπη.»
↑ Presidency of the Republic of Cyprus - The National Anthem, su presidency.gov.cy. URL consultato il 14 febbraio 2011 (archiviato dall'url originale il 21 agosto 2011).(EN)
↑ Ύμνος εις την Ελευθερίαν stixoi
↑ Ύμνος εις την Ελευθερίαν sansimera
↑ Greek language, Modern. Papaloizos, Theodore.

Voci correlate

Il Coro Rosarte eseguì l'Inno alla cerimonia di apertura delle Olimpiadi speciali del 2011

Altri progetti

Wikimedia Commons contiene immagini o altri file su Imnos is tin Eleftherian

Collegamenti esterni

(EN) Inno alla libertà, su MusicBrainz, MetaBrainz Foundation.

Portale Cipro

Portale Grecia

Portale Musica

Portale Storia

[1] Caterina Tiktopoulou, Dionisios Solomòs – L'inno alla libertà e le sue traduzioni, in Foroellenico, n. 49, VI, p. 27.

[2] tharevοusa: Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν; Hýmnos eis tḕn Eleutherían

[pres-3] Presidency of the Republic of Cyprus - The National Anthem, su www.presidency.gov.cy. URL consultato il 17 settembre 2025 (archiviato dall'url originale il 3 maggio 2011).

[cy-4] Presidency of the Republic of Cyprus - The National Anthem, su www.presidency.gov.cy. URL consultato il 17 settembre 2025 (archiviato dall'url originale il 3 maggio 2011).

[tanea-5] 1 2 Το μνημείο διατίθεται για διαδηλώσεις Η "χρήση" του Άγνωστου Στρατιώτη και... άλλες βέβηλες ιστορίες Κανέλλης, Ηλίας. tanea.gr, 2010-09-25. Ta Nea. "Ο «Ύμνος προς την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού είναι, πρωτίστως, ένα ποίημα μέσω του οποίου υμνήθηκε το έθνος-κράτος, σε περίοδο που οι εθνικές οντότητες ήταν ταυτόσημες της νεωτερικότητας."

[6] , Ο εθνικός ύμνος «ελεύθερος» στο Διαδίκτυο, su topontiki.gr, 21 novembre 2013. URL consultato il 16 settembre 2025.
«Το 1865, μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, ο «Ύμνος προς την Ελευθερίαν» καθιερώθηκε ως εθνικός ύμνος της Ελλάδας.»

[7] (EL) Εφημερίδα της Κυβερνήσεως – Το Ναύπλιον γενέθλιος πόλις της εφημερίδος της Κυβερνήσεως, su Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού (ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ), 14 settembre 2012. URL consultato il 16 settembre 2025.
«Ας σημειωθή χαρακτηριστικώς, ότι η περί ης ο λόγος εφημερίς προέτεινεν εις το φύλλον της 21ης Οκτωβρίου 1825 την καθιέρωσιν ως εθνικού ύμνου του ποιήματος του Δ. Σολωμού «Ύμνος προς την Ελευθερίαν», του οποίου εδημοσίευσεν ανάλυσιν υπό του Σπ. Τρικούπη.»

[Presidency_of_the_Republic_of_Cyprus_-_The_National_Anthem-8] Presidency of the Republic of Cyprus - The National Anthem, su presidency.gov.cy. URL consultato il 14 febbraio 2011 (archiviato dall'url originale il 21 agosto 2011).(EN)

[9] Ύμνος εις την Ελευθερίαν stixoi

[10] Ύμνος εις την Ελευθερίαν sansimera

[11] Greek language, Modern. Papaloizos, Theodore.

[C-12] 1 2 3 Stato o dipendenza fisicamente asiatico ma generalmente considerato europeo sotto il profilo antropico

[B-13] 1 2 3 4 Stato con territorio del tutto o in parte in Asia secondo le diverse convenzioni geografiche

[A-14] 1 2 3 Stato con la maggior parte del proprio territorio in Asia

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[1]

[2]

[3]

V · D · M Inni nazionali degli Stati dell'Europa
Albania · Andorra · Armenia^[1] · Austria · Azerbaigian^[2] · Belgio · Bielorussia · Bosnia ed Erzegovina · Bulgaria · Cipro^[1] · Città del Vaticano · Croazia · Danimarca ( Fær Øer) · Estonia · Europa · Finlandia · Francia · Georgia^[2] · Germania · Grecia · Irlanda · Islanda · Italia · Kazakistan^[3] · Lettonia · Liechtenstein · Lituania · Lussemburgo · Macedonia del Nord · Malta · Moldavia · Montenegro · Norvegia · Paesi Bassi · Polonia · Portogallo · Principato di Monaco · Regno Unito ( Gibilterra · Guernsey · Isola di Man · Jersey) · Repubblica Ceca · Romania · Russia^[3] · San Marino · Serbia · Slovacchia · Slovenia · Spagna · Svezia · Svizzera · Turchia^[3] · Ucraina · Ungheria
Stati de facto indipendenti	Abcasia^[2] · Cipro del Nord^[1] · Kosovo · Ossezia del Sud^[2] · Repubblica Moldava della Transnistria
1 2 3 Stato o dipendenza fisicamente asiatico ma generalmente considerato europeo sotto il profilo antropico 1 2 3 4 Stato con territorio del tutto o in parte in Asia secondo le diverse convenzioni geografiche 1 2 3 Stato con la maggior parte del proprio territorio in Asia