Indice nazionale dei prezzi al consumo per le famiglie di operai e impiegati

L'indice nazionale dei prezzi al consumo per famiglie di operai e impiegati (sigla FOI) è un indice dei prezzi al consumo, calcolato dall'Istat a partire dal 1961, basato su un paniere di beni e servizi che rappresenta i consumi di una famiglia la cui persona di riferimento è un lavoratore dipendente (con l'esclusione di quelli facenti parte del settore agricolo). È quindi più specifico dell'indice nazionale dei prezzi al consumo per l'intera collettività (NIC), il cui paniere rappresenta i consumi di una famiglia italiana media (comprendendo, quindi, anche quelle la cui persona di riferimento sia ad esempio un libero professionista o un pensionato).
Ad esempio se in un certo anno l’indice FOI vale 120, significa che:
- I prezzi sono aumentati del 20% rispetto all’anno base.
- Se l’anno base è il 2020=100, allora 120 indica che i prezzi medi sono più alti del 20% rispetto al 2020).
per cui se nel 2020 (anno base) un paniere di beni e servizi costa 1000 €, con un FOI = 120 nel 2025, quello stesso paniere costa 1200 €.
È l'indice che viene utilizzato come base per l'adeguamento degli affitti o degli assegni di mantenimento (dovuti al coniuge separato).
Nella seguente tabella sono riportate le variazioni percentuali del mese indicato rispetto allo stesso mese dell'anno precedente.[1]
| Anno | gen | feb | mar | apr | mag | giu | lug | ago | set | ott | nov | dic |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 | 1,3 | 1,5 | 1,7 | 1,7 | 1,4 | 1,5 | 1,5 | 1,4 | ||||
| 2024 | 0,8 | 0,7 | 1,2 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 1,1 | 0,8 | 0,6 | 0,8 | 1,2 | 1,1 |
| 2023 | 9,8 | 8,9 | 7,4 | 7,9 | 7,2 | 6,0 | 5,7 | 5,2 | 5,1 | 1,7 | 0,7 | 0,6 |
| 2022 | 4,8 | 5,6 | 6,4 | 5,8 | 6,8 | 7,8 | 7,8 | 8,1 | 8,6 | 11,5 | 11,5 | 11,3 |
| 2021 | 0,2 | 0,5 | 0,7 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | 1,9 | 2,1 | 2,6 | 3,0 | 3,6 | 3,8 |
| 2020 | 0,5 | 0,2 | 0,1 | -0,1 | -0,4 | -0,3 | -0,4 | -0,5 | -0,6 | -0,4 | -0,3 | -0,2 |
| 2019 | 0,7 | 0,8 | 0,8 | 0,9 | 0,7 | 0,5 | 0,2 | 0,3 | 0,1 | 0,0 | 0,1 | 0,4 |
| 2018 | 0,9 | 0,5 | 0,7 | 0,4 | 0,9 | 1,2 | 1,5 | 1,5 | 1,3 | 1,5 | 1,4 | 1,0 |
| 2017 | 0,9 | 1,5 | 1,4 | 1,7 | 1,4 | 1,1 | 1,0 | 1,2 | 1,1 | 0,9 | 0,8 | 0,8 |
| 2016 | 0,3 | -0,2 | -0,3 | -0,4 | -0,4 | -0,3 | -0,1 | -0,1 | 0,1 | -0,1 | 0,1 | 0,4 |
| 2015 | -0,7 | -0,4 | -0,2 | -0,3 | -0,1 | -0,1 | -0,1 | -0,1 | -0,1 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
| 2014 | 0,6 | 0,5 | 0,3 | 0,5 | 0,4 | 0,3 | 0,1 | -0,1 | -0,1 | 0,1 | 0,2 | -0,1 |
| 2013 | 2,2 | 1,8 | 1,6 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,1 | 0,8 | 0,7 | 0,6 | 0,6 |
| 2012 | 3,2 | 3,3 | 3,2 | 3,2 | 3,0 | 3,1 | 2,9 | 3,1 | 3,1 | 2,7 | 2,4 | 2,4 |
| 2011 | 2,2 | 2,3 | 2,5 | 2,6 | 2,6 | 2,7 | 2,7 | 2,8 | 3,0 | 3,2 | 3,2 | 3,2 |
| 2010 | 1,3 | 1,3 | 1,5 | 1,6 | 1,5 | 1,3 | 1,7 | 1,5 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,9 |
| 2009 | 1,5 | 1,5 | 1,0 | 1,0 | 0,7 | 0,4 | -0,1 | 0,2 | 0,1 | 0,2 | 0,7 | 1,0 |
| 2008 | 2,9 | 2,9 | 3,3 | 3,3 | 3,5 | 3,8 | 4,0 | 3,9 | 3,7 | 3,4 | 2,6 | 2,0 |
| 2007 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,4 | 1,4 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 2,0 | 2,3 | 2,6 |
| 2006 | 2,2 | 2,1 | 2,1 | 2,0 | 2,2 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,0 | 1,7 | 1,7 | 1,7 |
| 2005 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,6 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 1,8 | 1,9 |
| 2004 | 2,0 | 2,2 | 1,9 | 2,0 | 2,1 | 2,2 | 2,1 | 2,1 | 1,8 | 1,7 | 1,7 | 1,7 |
| 2003 | 2,7 | 2,5 | 2,6 | 2,5 | 2,4 | 2,3 | 2,5 | 2,5 | 2,5 | 2,4 | 2,4 | 2,3 |
| 2002 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | 2,4 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,5 | 2,6 | 2,6 | 2,7 | 2,7 |
| 2001 | 3,1 | 3,0 | 2,8 | 3,1 | 3,0 | 2,9 | 2,7 | 2,7 | 2,6 | 2,6 | 2,3 | 2,3 |
| 2000 | 2,1 | 2,4 | 2,5 | 2,5 | 2,3 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,6 | 2,6 | 2,7 | 2,7 |
| 1999 | 1,3 | 1,2 | 1,4 | 1,4 | 1,6 | 1,5 | 1,7 | 1,6 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | 2,1 |
| 1998 | 1,6 | 1,8 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 1,8 | 1,7 | 1,5 | 1,5 |
| 1997 | 2,6 | 2,4 | 2,2 | 2,2 | 1,6 | 1,4 | 1,6 | 1,5 | 1,4 | 1,6 | 1,6 | 1,5 |
| 1996 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,3 | 3,9 | 3,6 | 3,4 | 3,4 | 3,0 | 2,6 | 2,6 |
| 1995 | 3,8 | 4,3 | 4,9 | 4,9 | 5,5 | 5,8 | 5,6 | 5,8 | 5,8 | 5,8 | 6,0 | 5,8 |
| 1994 | 4,2 | 4,2 | 4,2 | 4,2 | 4,1 | 3,7 | 3,6 | 3,7 | 3,9 | 3,8 | 3,7 | 4,1 |
| 1993 | 4,3 | 4,5 | 4,2 | 4,2 | 4,0 | 4,2 | 4,4 | 4,4 | 4,2 | 4,3 | 4,2 | 4,0 |
| 1992 | 6,1 | 5,4 | 5,6 | 5,6 | 5,7 | 5,5 | 5,5 | 5,3 | 5,2 | 5,0 | 4,9 | 4,8 |
| 1991 | 6,5 | 6,7 | 6,6 | 6,7 | 6,8 | 6,9 | 6,7 | 6,3 | 6,2 | 6,1 | 6,2 | 6,0 |
| 1990 | 6,4 | 6,2 | 6,1 | 5,8 | 5,7 | 5,6 | 5,7 | 6,3 | 6,3 | 6,2 | 6,5 | 6,4 |
| 1989 | 5,7 | 6,3 | 6,4 | 6,7 | 6,8 | 7,0 | 7,0 | 6,7 | 6,6 | 6,8 | 6,4 | 6,5 |
| 1988 | 5,0 | 4,9 | 4,9 | 5,0 | 4,9 | 4,9 | 4,9 | 5,0 | 4,8 | 4,7 | 5,3 | 5,5 |
| 1987 | 4,5 | 4,2 | 4,2 | 4,2 | 4,2 | 4,1 | 4,4 | 4,5 | 5,0 | 5,3 | 5,2 | 5,1 |
| 1986 | 8,0 | 7,6 | 7,2 | 6,6 | 6,4 | 6,3 | 5,9 | 5,9 | 5,8 | 5,1 | 4,7 | 4,3 |
| 1985 | 8,6 | 8,6 | 8,6 | 8,8 | 8,8 | 8,7 | 8,7 | 8,6 | 8,3 | 8,5 | 8,6 | 8,6 |
| 1984 | 12,5 | 12,2 | 12,0 | 11,6 | 11,2 | 11,2 | 10,5 | 10,4 | 9,8 | 9,1 | 8,6 | 8,8 |
| 1983 | 16,4 | 16,4 | 16,4 | 16,6 | 16,4 | 16,0 | 15,4 | 13,7 | 13,6 | 13,3 | 13,0 | 12,8 |
| 1982 | 17,3 | 16,7 | 16,1 | 15,5 | 15,2 | 15,2 | 15,9 | 17,2 | 17,2 | 17,2 | 16,7 | 16,3 |
| 1981 | 19,4 | 19,5 | 20,1 | 19,9 | 20,5 | 20,6 | 19,6 | 19,2 | 18,3 | 18,6 | 18,2 | 17,9 |
| 1980 | 21,4 | 21,7 | 21,3 | 21,2 | 20,7 | 20,7 | 21,6 | 21,6 | 21,2 | 20,5 | 21,5 | 21,1 |
| 1979 | 12,9 | 13,4 | 13,7 | 14,3 | 14,5 | 14,7 | 14,9 | 15,5 | 16,8 | 18,2 | 18,7 | 19,8 |
| 1978 | 14,5 | 13,1 | 12,5 | 12,6 | 12,3 | 12,2 | 12,2 | 11,9 | 12,2 | 12,3 | 11,6 | 11,9 |
| 1977 | 21,0 | 21,7 | 21,0 | 18,7 | 18,3 | 18,8 | 19,0 | 18,8 | 18,0 | 15,4 | 14,6 | 13,8 |
| 1976 | 10,9 | 11,5 | 13,7 | 15,5 | 16,7 | 16,0 | 16,1 | 16,4 | 17,4 | 19,9 | 21,4 | 21,8 |
| 1975 | 25,1 | 24,4 | 21,0 | 21,2 | 20,3 | 19,2 | 17,0 | 15,3 | 12,7 | 11,8 | 11,0 | 11,1 |
| 1974 | 12,4 | 13,2 | 15,5 | 15,6 | 15,6 | 17,1 | 19,3 | 21,2 | 24,6 | 25,7 | 26,2 | 25,3 |
| 1973 | 8,1 | 8,5 | 9,1 | 10,1 | 10,9 | 11,1 | 11,1 | 11,1 | 10,5 | 10,3 | 10,7 | 12,3 |
| 1972 | 4,8 | 5,0 | 4,8 | 4,8 | 4,9 | 5,2 | 5,2 | 5,6 | 5,9 | 6,8 | 7,3 | 7,4 |
| 1971 | 5,2 | 4,7 | 4,9 | 4,7 | 5,0 | 5,1 | 5,3 | 5,2 | 5,1 | 5,1 | 4,8 | 4,6 |
| 1970 | 4,6 | 5,4 | 5,3 | 5,2 | 5,4 | 5,2 | 4,7 | 4,7 | 5,2 | 5,2 | 5,4 | 5,3 |
| 1969 | 1,3 | 1,4 | 1,7 | 1,9 | 2,0 | 2,5 | 3,3 | 3,5 | 3,6 | 4,0 | 4,2 | 4,3 |
| 1968 | 1,8 | 1,8 | 1,7 | 1,7 | 1,6 | 1,3 | 1,0 | 0,9 | 0,7 | 0,9 | 1,0 | 1,4 |
| 1967 | 1,8 | 1,7 | 1,8 | 1,7 | 1,6 | 1,9 | 2,0 | 2,3 | 2,7 | 2,3 | 2,0 | 1,6 |
| 1966 | 2,7 | 2,5 | 2,3 | 2,4 | 2,3 | 2,0 | 1,8 | 1,6 | 1,4 | 1,7 | 1,9 | 1,8 |
| 1965 | 5,7 | 5,6 | 5,4 | 5,2 | 5,1 | 4,3 | 4,1 | 4,0 | 3,7 | 3,2 | 2,9 | 2,9 |
| 1964 | 6,6 | 4,9 | 4,9 | 4,8 | 5,2 | 6,2 | 6,9 | 6,9 | 6,3 | 5,9 | 6,3 | 6,1 |
| 1963 | 6,7 | 8,6 | 8,4 | 7,6 | 7,6 | 7,1 | 6,6 | 7,0 | 7,6 | 8,2 | 7,8 | 7,3 |
| 1962 | 3,9 | 4,0 | 4,5 | 5,2 | 4,8 | 5,2 | 5,7 | 5,3 | 5,5 | 5,7 | 5,3 | 5,9 |
| 1961 | 1,8 | 2,3 | 2,7 | 3,2 | 3,1 | 2,8 | 2,4 | 2,8 | 3,2 | 3,3 | 3,6 | 3,8 |
| 1960 | 2,8 | 2,7 | 2,6 | 2,6 | 2,8 | 3,2 | 3,6 | 3,3 | 2,7 | 2,0 | 1,9 | 1,8 |
| 1959 | 0,5 | 0,7 | 0,3 | -1,1 | -1,9 | -2,6 | -2,4 | -1,8 | -1,0 | 0,6 | 1,6 | 2,4 |
| 1958 | 3,7 | 3,9 | 4,6 | 6,3 | 7,0 | 7,5 | 6,6 | 6,0 | 5,2 | 3,3 | 2,3 | 1,2 |
| 1957 | 4,5 | 2,5 | 0,8 | 0,1 | 0,0 | 0,6 | 1,4 | 1,5 | 1,7 | 3,0 | 3,7 | 3,7 |
| 1956 | 3,7 | 5,4 | 6,4 | 6,1 | 5,7 | 4,6 | 4,7 | 4,6 | 5,2 | 4,7 | 4,3 | 4,2 |
| 1955 | 3,4 | 2,8 | 3,3 | 3,5 | 3,1 | 3,0 | 2,2 | 2,5 | 2,3 | 2,5 | 2,4 | 3,0 |
| 1954 | 1,5 | 1,7 | 1,4 | 1,1 | 1,8 | 2,3 | 4,2 | 4,4 | 3,8 | 3,2 | 3,2 | 3,6 |
| 1953 | 3,8 | 2,8 | 2,5 | 3,0 | 3,3 | 2,9 | 1,1 | 0,7 | 0,5 | 0,7 | 1,0 | 1,2 |
| 1952 | 6,3 | 5,6 | 5,3 | 3,5 | 3,7 | 3,1 | 3,3 | 3,8 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,6 |
| 1951 | 7,3 | 8,9 | 11,0 | 11,9 | 11,8 | 11,8 | 11,8 | 9,5 | 7,3 | 8,9 | 8,4 | 8,1 |
| 1950 | -5,0 | -4,3 | -6,0 | -5,9 | -5,7 | -3,3 | -0,6 | 0,0 | 2,5 | 3,5 | 4,3 | 5,4 |
| 1949 | 3,0 | 3,5 | 1,2 | 2,3 | 3,6 | 3,2 | 5,4 | 2,5 | -0,5 | -1,2 | -1,6 | -3,3 |
| 1948 | 33,0 | 28,9 | 28,7 | 18,5 | 11,5 | 3,9 | -4,2 | -5,5 | -7,9 | -9,0 | -4,2 | -0,2 |
Nella seguente tabella è riportato il FOI per categoria e anno:
| Categoria | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Indice generale | 99,9 | 101,1 | 102,2 | 102,7 | 102,5 | 104,4 | 112,6 | 118,6 | 119,7 |
| -- prodotti alimentari e bevande analcoliche | 100,2 | 102 | 103,2 | 103,9 | 105,4 | 106 | 115,6 | 127,2 | 130,2 |
| -- bevande alcoliche e tabacchi | 101,6 | 102,3 | 105,1 | 107,6 | 109,7 | 110,2 | 111,6 | 115,6 | 118,5 |
| -- abbigliamento e calzature | 100,4 | 100,8 | 101 | 101,2 | 101,9 | 102,3 | 104,2 | 107,3 | 108,6 |
| -- abitazione, acqua, elettricità, gas e altri combustibili | 98,5 | 100,1 | 102,4 | 103,5 | 100,6 | 106,8 | 140,5 | 146,8 | 139,9 |
| -- mobili, articoli e servizi per la casa | 100,3 | 100,4 | 100,5 | 100,5 | 101,1 | 102 | 107,9 | 114,1 | 114,9 |
| -- servizi sanitari e spese per la salute | 100,4 | 100,6 | 100,6 | 101,2 | 101,9 | 102,8 | 103,7 | 105,5 | 107,3 |
| -- trasporti | 98,7 | 101,9 | 104,6 | 105,4 | 103,1 | 108,1 | 118,4 | 122,5 | 123,3 |
| -- comunicazioni | 99,9 | 97,1 | 93,4 | 84,9 | 80 | 77,5 | 74,8 | 74,8 | 70 |
| -- ricreazione, spettacoli e cultura | 100,5 | 100,7 | 101 | 100,8 | 100,5 | 100,8 | 101,7 | 105,6 | 106,6 |
| -- istruzione | 100,8 | 96,9 | 86,8 | 87,2 | 87,5 | 85,8 | 86 | 87,1 | 89 |
| -- servizi ricettivi e di ristorazione | 100,9 | 102,4 | 103,8 | 105,1 | 105,9 | 107,8 | 114,1 | 121,2 | 125,8 |
| -- altri beni e servizi | 100,4 | 101,2 | 103,4 | 105,1 | 107 | 108,1 | 110,3 | 114,5 | 117,8 |
Note
[modifica | modifica wikitesto]- ↑ valeria.pizzati, Assolombarda - Inflazione FOI e NIC - Istat (aggiornamento a marzo 2025), in Assolombarda.it. URL consultato il 10 maggio 2025.