Da Wikipedia, l'enciclopedia libera.
Max Born (Breslau, 11 dicembre 1882 – Göttingen, 5 gennaio 1970) è stato un fisico e matematico tedesco.
Nasce in una famiglia di origini ebraiche, figlio di Gustav Born (professore di anatomia e embriologia all'Università di Breslavia) e di Margarete Kauffmann. Educato inizialmente al König-Wilhelm-Gymnasium, Born proseguì gli studi all'Università di Breslavia e quindi all'Università di Heidelberg e in quella di Zurigo. Durante questo periodo entrò in contatto con diversi scienziati e matematici preminenti, tra cui Klein, Hilbert, Minkowski, Runge, Schwarzschild, e Voigt.
Nel 1909 venne nominato docente all'Università di Gottinga, dove rimase fino al 1912, quando si spostò per lavorare all'Università di Chicago. Nel 1919 dopo un periodo passato nell'esercito tedesco, divenne professore alla Johann Wolfgang Goethe-Universität di Francoforte sul Meno e successivamente, professore a Gottinga, 1921. Durante questo periodo, e più precisamente nel luglio del 1926, formulò l'interpretazione oggigiorno standard della densità di probabilità per ψ2 nell'Equazione di Schrödinger della meccanica quantistica, per la quale si aggiudicò il Premio Nobel per la fisica, circa tre decenni dopo. Nel 1933, a causa dell'attività anti-semita del governo tedesco, andò a insegnare all'Università di Cambridge, fino al 1936 e all'Università di Edimburgo, fino al 1953.
Dopo la seconda guerra mondiale, Max Born e sua moglie Hedwig rientrarono dall'Inghilterra in Germania, ma i loro figli rimasero nel Commonwealth.
Tra i lavori pubblicati troviamo Dynamics of Crystal Lattices, Optics, Natural Philosophy of Cause and Chance e Zur Quantummechanik. Fu premiato nel 1954 con il Premio Nobel per la fisica, la Medaglia Stokes e nel 1950 con la Medaglia Hughes. In Natural Philosophy of Cause and Chance, Born risolse il rompicapo di Kant del Ding an Sich, la cosa in sé.
Fu il nonno materno della cantante e attrice australiana Olivia Newton-John.
- Dynamik der kristallgitter (Leipzig: B. G. Teubner ,1915)
- Einstein's theory of relativity (New York, E. P. Dutton and company 1922)
- The mechanics of the atom (London: G. Bell & Sons Ltd., 1927)
- Dynamical theory of crystal lattices con K. Huang (Oxford : Clarendon press, 1985)
- Natural Philosophy Of Cause And Chance (Oxford: Clarendon Press, 1927)
- Physics in My Generation (London: Pergamon Press, 1956)
- Principles of optics, electromagnetic theory of propagation, interference and diffraction of light con E. Wolf (London: Pergamon Press, 1964)
- Atomic Physics (London-Glasgow, Blackie and Son 1969). Edizione italiana: Fisica Atomica (Torino, Bollati Boringhieri 1976)
- My life: recollections of a Nobel laureate (London : Taylor and Francis, 1978)
Collegamenti esterni[modifica]
Vincitori del Premio Nobel per la fisica |
| Vincitori per paese • in ordine alfabetico • in ordine cronologico |
| 1901 - 1925 |
Wilhelm Conrad Röntgen (1901) • Hendrik Lorentz, Pieter Zeeman (1902) • Antoine Henri Becquerel, Marie Curie, Pierre Curie (1903) • John William Strutt Rayleigh (1904) • Philipp von Lenard (1905) • Joseph John Thomson (1906) • Albert Abraham Michelson (1907) • Gabriel Lippmann (1908) • Carl Ferdinand Braun, Guglielmo Marconi (1909) • Johannes Diderik van der Waals (1910) • Wilhelm Wien (1911) • Nils Gustaf Dalén (1912) • Heike Kamerlingh Onnes (1913) • Max von Laue (1914) • William Henry Bragg, William Lawrence Bragg (1915) • Charles Glover Barkla (1917) • Max Planck (1918) • Johannes Stark (1919) • Charles Edouard Guillaume (1920) • Albert Einstein (1921) • Niels Bohr (1922) • Robert Millikan (1923) • Manne Siegbahn (1924) • James Franck, Gustav Hertz (1925) |
| 1926 - 1950 |
Jean Baptiste Perrin (1926) • Arthur Compton, Charles Thomson Rees Wilson (1927) • Owen Willans Richardson (1928) • Louis-Victor Pierre Raymond de Broglie (1929) • Chandrasekhara Venkata Raman (1930) • Werner Karl Heisenberg (1932) • Paul Dirac, Erwin Schrödinger (1933) • James Chadwick (1935) • Carl David Anderson, Victor Franz Hess (1936) • Clinton Joseph Davisson, George Paget Thomson (1937) • Enrico Fermi (1938) • Ernest Orlando Lawrence (1939) • Otto Stern (1943) • Isidor Isaac Rabi (1944) • Wolfgang Pauli (1945) • Percy Williams Bridgman (1946) • Edward Victor Appleton (1947) • Patrick Maynard Stuart Blackett (1948) • Hideki Yukawa (1949) • Cecil Frank Powell (1950) |
| 1951 - 1975 |
John Douglas Cockcroft, Ernest Walton (1951) • Felix Bloch, Edward Mills Purcell (1952) • Frits Zernike (1953) • Max Born, Walther Bothe (1954) • Polykarp Kusch, Willis Lamb (1955) • John Bardeen, Walter Houser Brattain, William Bradford Shockley (1956) • Tsung-Dao Lee, Chen Ning Yang (1957) • Pavel Alekseevič Čerenkov, Il'ja Michajlovič Frank, Igor' Evgen'evič Tamm (1958) • Owen Chamberlain, Emilio Segrè (1959) • Donald Glaser (1960) • Robert Hofstadter, Rudolf Ludwig Mössbauer (1961) • Lev Davidovič Landau (1962) • Maria Goeppert-Mayer, Hans Jensen, Eugene Wigner (1963) • Nikolaj Gennadievič Basov, Aleksandr Michajlovič Prochorov, Charles Hard Townes (1964) • Richard Feynman, Julian Schwinger, Shin'ichirō Tomonaga (1965) • Alfred Kastler (1966) • Hans Bethe (1967) • Luis Álvarez (1968) • Murray Gell-Mann (1969) • Hannes Alfvén, Louis Néel (1970) • Dennis Gabor (1971) • John Bardeen, Leon Cooper, Robert Schrieffer (1972) • Leo Esaki, Ivar Giaever, Brian Josephson (1973) • Antony Hewish, Martin Ryle (1974) • Aage Niels Bohr, Ben Mottelson, James Rainwater (1975) |
| 1976 - 2000 |
Burton Richter, Samuel Chao Chung Ting (1976) • Philip Warren Anderson, Nevill Francis Mott, John Hasbrouck van Vleck (1977) • Pëtr Leonidovič Kapica, Arno Penzias, Robert Woodrow Wilson (1978) • Sheldon Lee Glashow, Abdus Salam, Steven Weinberg (1979) • James Cronin, Val Fitch (1980) • Nicolaas Bloembergen, Arthur Schawlow, Kai Siegbahn (1981) • Kenneth Wilson (1982) • Subrahmanyan Chandrasekhar, William Alfred Fowler (1983) • Simon van der Meer, Carlo Rubbia (1984) • Klaus von Klitzing (1985) • Gerd Binnig, Heinrich Rohrer, Ernst Ruska (1986) • Georg Bednorz, Karl Alexander Müller (1987) • Leon Lederman, Melvin Schwartz, Jack Steinberger (1988) • Hans Dehmelt, Wolfgang Paul, Norman Ramsey (1989) • Jerome Isaac Friedman, Henry Way Kendall, Richard Edward Taylor (1990) • Pierre-Gilles de Gennes (1991) • Georges Charpak (1992) • Russell Alan Hulse, Joseph Hooton Taylor, Jr. (1993) • Bertram Brockhouse, Clifford Shull (1994) • Martin Lewis Perl, Frederick Reines (1995) • David M. Lee, Douglas Osheroff, Robert Coleman Richardson (1996) • Steven Chu, Claude Cohen-Tannoudji, William Phillips (1997) • Robert Laughlin, Horst Störmer, Daniel Tsui (1998) • Gerardus 't Hooft, Martinus Veltman (1999) • Žores Ivanovič Alfërov, Jack St. Clair Kilby, Herbert Kroemer (2000) |
| 2001 - oggi |
Eric Allin Cornell, Wolfgang Ketterle, Carl Wieman (2001) • Raymond Davis Jr., Riccardo Giacconi, Masatoshi Koshiba (2002) • Aleksej Alekseevič Abrikosov, Vitalij Lazarevič Ginzburg, Anthony James Leggett (2003) • David Gross, David Politzer, Frank Wilczek (2004) • Roy Glauber, John L. Hall, Theodor Hänsch (2005) • John Cromwell Mather, George Fitzgerald Smoot (2006) • Albert Fert, Peter Grünberg (2007) • Yoichiro Nambu, Makoto Kobayashi, Toshihide Maskawa (2008) • Charles K. Kao, Willard Sterling Boyle, George Elwood Smith (2009) • Andrej Gejm, Konstantin Novosëlov (2010) • Saul Perlmutter, Brian P. Schmidt, Adam Riess (2011) • Serge Haroche, David Wineland (2012) |
Controllo di autorità VIAF: 27126854 LCCN: n50050350