Da Wikipedia, l'enciclopedia libera.
Nell'osservazione del cielo notturno si può notare, anche da parte di un occhio non esperto, la diversità di intensità luminosa percepita dagli oggetti celesti puntiformi, che per le limitate caratteristiche dell'occhio umano sono quasi totalmente ascrivibili alle stelle. Tale luminosità, designata genericamente magnitudine, è una caratteristica che esula direttamente dalla luminosità intrinseca dell'oggetto celeste in quanto dipende, oltre che da questo, anche da una serie di fattori fisici, il più importante dei quali è l'effettiva distanza dell'oggetto dall'osservatore.
Di seguito viene proposta una lista delle stelle più brillanti del cielo redatta in base alla magnitudine apparente, in contrapposizione ad una seconda lista, quella delle stelle più astronomicamente vicine al nostro pianeta, che risulta avere tra le più brillanti quelle a noi più prossime. La tabella qui sotto riporta le 90 stelle più brillanti (fino alla magnitudine +2,50) come appaiono sulla Terra, alle lunghezze d'onda del visibile.
Nella prima tabella sono elencate le singole stelle, anche se facenti parte di un sistema multiplo; le stelle multiple sono elencate individualmente quando la differenza di magnitudine tra di loro è minore di cinque (alcune altre liste riportano la luminosità totale del sistema combinando le singole stelle).
La seconda tabella riporta invece le stelle in base alla loro luminosità apparente ad occhio nudo, dunque senza scindere le eventuali componenti di stelle multiple, risolvibili solo con telescopi; per cui, visivamente, la stella Alfa Centauri ha magnitudine -0,27, Capella ha magnitudine 0,08 e Acrux 0,77.
L'ordine esatto di queste liste non è comunque perfettamente definito a causa delle seguenti ragioni:
- I valori misurati hanno un loro piccolo errore statistico.
- Alcune stelle sono variabili (indicato con var), e viene quindi dato un valore medio tra il massimo e il minimo.
[modifica] Stelle singole più brillanti
|
Elenco delle singole stelle più brillanti nel cielo
|
| |
Magnitudine
apparente (V) |
Nome
di Bayer |
Nome proprio |
Distanza (AL) |
Collegamento esterno |
| 0 |
−26,73 |
|
Sole |
0,000016 |
|
| 1 |
−1,47 |
α CMa |
Sirio |
8,6 |
Sirio su SIMBAD. |
| 2 |
−0,62 |
α Car |
Canopo |
310 |
Canopo su SIMBAD. |
| 3 |
−0,04 var |
α Boo |
Arturo |
37 |
Arturo su SIMBAD. |
| 4 |
−0,01 |
α1 Cen |
Alfa Centauri A |
4,4 |
Alfa Centauri A su SIMBAD. |
| 5 |
0,03 |
α Lyr |
Vega |
25 |
Vega su SIMBAD. |
| 6 |
0,12 |
β Ori |
Rigel |
770 |
Rigel su SIMBAD. |
| 7 |
0,34 |
α CMi |
Procione |
11 |
Procione su SIMBAD. |
| 8 |
0,50 |
α Eri |
Achernar |
140 |
Achernar su SIMBAD. |
| 9 |
0,58 var |
α Ori |
Betelgeuse |
640 |
Betelgeuse su SIMBAD. |
| 10 |
0,60 |
β Cen |
Hadar (Agena) |
530 |
Hadar (Agena) su SIMBAD. |
| 11 |
0,71 |
α Aur A |
Capella A |
42 |
Capella A su SIMBAD. |
| 12 |
0,77 |
α Aql |
Altair |
17 |
Altair su SIMBAD. |
| 13 |
0,96 |
α Aur B |
Capella B |
42 |
Capella B su SIMBAD. |
| 14 |
0,98 var |
α Tau |
Aldebaran |
65 |
Aldebaran su SIMBAD. |
| 15 |
1,04 |
α Vir |
Spica |
260 |
Spica su SIMBAD. |
| 16 |
1,09 |
α Sco |
Antares |
600 |
Antares su SIMBAD. |
| 17 |
1,15 |
β Gem |
Polluce |
34 |
Polluce su SIMBAD. |
| 18 |
1,16 |
α PsA |
Fomalhaut |
25 |
Fomalhaut su SIMBAD. |
| 19 |
1,25 |
α Cyg |
Deneb |
1400[1] |
Deneb su SIMBAD. |
| 20 |
1,30 |
β Cru |
Mimosa |
350 |
Becrux su SIMBAD. |
| 21 |
1,33 |
α2 Cen |
Alfa Centauri B |
4,4 |
Alfa Centauri B su SIMBAD. |
| 22 |
1,35 |
α Leo |
Regulus |
77 |
Regulus su SIMBAD. |
| 23 |
1,40 |
α1 Cru |
Acrux A |
320 |
Acrux A su SIMBAD. |
| 24 |
1,51 |
ε CMa |
Adhara |
430 |
Adara su SIMBAD. |
| 25 |
1,62 |
λ Sco |
Shaula |
700 |
Shaula su SIMBAD. |
| 26 |
1,63 |
γ Cru |
Gacrux |
88 |
Gacrux su SIMBAD. |
| 27 |
1,64 |
γ Ori |
Bellatrix |
240 |
Bellatrix su SIMBAD. |
| 28 |
1,68 |
β Tau |
Elnath |
130 |
El Nath su SIMBAD. |
| 29 |
1,70 |
β Car |
Miaplacidus |
110 |
Miaplacidus su SIMBAD. |
| 30 |
1,70 |
ε Ori |
Alnilam |
1300 |
Alnilam su SIMBAD. |
| 31 |
1,70 |
ζ1 Ori |
Alnitak A |
820 |
Alnitak A su SIMBAD. |
| 32 |
1,74 |
α Gru |
Al Na'ir |
100 |
Al Na'ir su SIMBAD. |
| 33 |
1,76 |
ε UMa |
Alioth |
81 |
Alioth su SIMBAD. |
| 34 |
1,78 |
γ21 Vel |
Gamma2 Velorum A |
840 |
Gamma2 Velorum su SIMBAD. |
| 35 |
1,80 |
ε Sgr |
Kaus Australis |
140 |
Kaus Australis su SIMBAD. |
| 36 |
1,82 |
α Per |
Mirphak |
590 |
Mirfak su SIMBAD. |
| 37 |
1,84 |
δ CMa |
Wezen |
1800 |
Wezen su SIMBAD. |
| 38 |
1,85 |
η UMa |
Alkaid |
100 |
Benetnasch (Alcaid) su SIMBAD. |
| 39 |
1,86 |
θ Sco |
Sargas |
270 |
Sargas su SIMBAD. |
| 40 |
1,87 |
α UMa A |
Dubhe A |
120 |
Dubhe su SIMBAD. |
| 41 |
1,90 |
γ Gem |
Alhena |
100 |
Alhena su SIMBAD. |
| 42 |
1,91 |
α Pav |
Alpha Pavonis |
180 |
Alfa Pavonis su SIMBAD. |
| 43 |
1,92 |
α TrA |
Atria |
420 |
Atria su SIMBAD. |
| 44 |
1,96 |
α1 Gem |
Castore A |
52 |
Castore A su SIMBAD. |
| 45 |
1,98 |
β CMa |
Murzim |
500 |
Murzim su SIMBAD. |
| 46 |
2,00 |
α Hya |
Alphard |
180 |
Alphard su SIMBAD. |
| 47 |
2,00 |
α Ari |
Hamal |
66 |
Hamal su SIMBAD. |
| 48 |
2,01 var |
α UMi |
Polaris |
430 |
La Stella Polare su SIMBAD. |
| 49 |
2,03 |
δ1 Vel |
Delta Velorum A |
80 |
Delta Velorum su SIMBAD. |
| 50 |
2,04 |
β Cet |
Diphda |
96 |
Deneb Kaitos su SIMBAD. |
| 51 |
2,05 |
κ Ori |
Saiph |
720 |
Saiph su SIMBAD. |
| 52 |
2,06 |
σ Sgr |
Nunki |
220 |
Nunki su SIMBAD. |
| 53 |
2,06 |
θ Cen |
Menkent |
61 |
Menkent su SIMBAD. |
| 54 |
2,06 |
α And |
Alpheratz |
97 |
Alpheratz su SIMBAD. |
| 55 |
2,06 |
β And |
Mirach |
200 |
Mirach su SIMBAD. |
| 56 |
2,08 |
β UMi |
Kochab |
130 |
Kochab su SIMBAD. |
| 57 |
2,09 |
α2 Cru |
Acrux B |
320 |
Acrux B su SIMBAD. |
| 58 |
2,10 |
α Oph |
Ras Alhague |
47 |
Ras Alhague su SIMBAD. |
| 59 |
2,12 var |
β Per |
Algol |
93 |
Algol su SIMBAD. |
| 60 |
2,13 |
β Gru |
Beta Gruis |
170 |
Beta Gruis su SIMBAD. |
| 61 |
2,14 |
β Leo |
Denebola |
36 |
Denebola su SIMBAD. |
| 62 |
2,21 |
ζ Pup |
Naos |
1400 |
Zeta Puppis su SIMBAD. |
| 63 |
2,23 |
λ Vel |
Lambda Velorum |
570 |
Lambda Velorum su SIMBAD. |
| 64 |
2,23 |
γ Dra |
Etamin |
150 |
Etamin su SIMBAD. |
| 65 |
2,24 |
α1 CrB |
Alphekka A |
75 |
Alphecca su SIMBAD. |
| 66 |
2,24 |
γ Cyg |
Sadr |
1500 |
Sadr su SIMBAD. |
| 67 |
2,25 |
α Cas |
Schedar |
230 |
Schedar su SIMBAD. |
| 68 |
2,25 |
ι Car |
Aspidiske |
690 |
Aspidiske su SIMBAD. |
| 69 |
2,26 |
γ1 And |
Almach A |
350 |
Almach su SIMBAD. |
| 70 |
2,27 |
ζ1 UMa |
Mizar A |
78 |
Mizar A su SIMBAD. |
| 71 |
2,27 |
β Cas |
Caph |
54 |
Caph su SIMBAD. |
| 72 |
2,27 |
ε Cen |
Epsilon Centauri |
380 |
Epsilon Centauri su SIMBAD. |
| 73 |
2,28 |
γ1 Leo |
Algieba A |
130 |
Algieba su SIMBAD. |
| 74 |
2,28 |
α Lup |
Alpha Lupi |
550 |
Alfa Lupi su SIMBAD. |
| 75 |
2,29 |
δ Sco |
Dschubba |
400 |
Dschubba su SIMBAD. |
| 76 |
2,29 |
ε Sco |
Wei |
65 |
Wei su SIMBAD. |
| 77 |
2,32 |
η Cen |
Eta Centauri |
310 |
Eta Centauri su SIMBAD. |
| 78 |
2,35 |
β UMa |
Merak |
79 |
Merak su SIMBAD. |
| 79 |
2,37 |
α Phe |
Ankaa |
77 |
Ankaa su SIMBAD. |
| 80 |
2,38 |
κ Sco |
Girtab |
460 |
Girtab su SIMBAD. |
| 81 |
2,39 |
γ Cas |
Gamma Cassiopeiae |
610 |
Gamma Cassiopeiae su SIMBAD. |
| 82 |
2,40 |
ε Peg |
Enif |
670 |
Enif su SIMBAD. |
| 83 |
2,40 |
η CMa |
Aludra |
3200 |
Aludra su SIMBAD. |
| 84 |
2,4 |
ε1 Car |
Avior A |
630 |
Avior su SIMBAD. |
| 85 |
2,42 |
β Peg |
Scheat |
200 |
Scheat su SIMBAD. |
| 86 |
2,43 |
γ UMa |
Phad |
84 |
Phecda su SIMBAD. |
| 87 |
2,44 |
α Cep |
Alderamin |
49 |
Alderamin su SIMBAD. |
| 88 |
2,46 |
κ Vel |
Kappa Velorum |
540 |
Kappa Velorum su SIMBAD. |
| 89 |
2,49 |
α Peg |
Markab |
140 |
Markab su SIMBAD. |
| 90 |
2,50 |
ε Cyg |
Gienah |
72 |
Gienah su SIMBAD. |
[modifica] Stelle più brillanti osservabili a occhio nudo
|
Elenco delle stelle più brillanti ad occhio nudo nel cielo
|
| |
Magnitudine
apparente (V) |
Nome
di Bayer |
Nome proprio |
Distanza (AL) |
Collegamento esterno |
| 0 |
−26,73 |
|
Sole |
0,000016 |
|
| 1 |
−1,47 |
α CMa |
Sirio |
8,6 |
Sirio su SIMBAD. |
| 2 |
−0,62 |
α Car |
Canopo |
310 |
Canopo su SIMBAD. |
| 3 |
−0,27 |
α Cen |
Alfa Centauri |
4,4 |
Alfa Centauri su SIMBAD. |
| 4 |
−0,04 var |
α Boo |
Arturo |
37 |
Arturo su SIMBAD. |
| 5 |
0,03 |
α Lyr |
Vega |
25 |
Vega su SIMBAD. |
| 6 |
0,08 |
α Aur |
Capella |
42 |
Capella su SIMBAD. |
| 7 |
0,12 |
β Ori |
Rigel |
770 |
Rigel su SIMBAD. |
| 8 |
0,34 |
α CMi |
Procione |
11 |
Procione su SIMBAD. |
| 9 |
0,50 |
α Eri |
Achernar |
140 |
Achernar su SIMBAD. |
| 10 |
0,58 var |
α Ori |
Betelgeuse |
640 |
Betelgeuse su SIMBAD. |
| 11 |
0,60 |
β Cen |
Hadar (Agena) |
530 |
Hadar (Agena) su SIMBAD. |
| 12 |
0,77 |
α Aql |
Altair |
17 |
Altair su SIMBAD. |
| 13 |
0,81 |
α Cru |
Acrux |
320 |
Acrux su SIMBAD. |
| 14 |
0,98 var |
α Tau |
Aldebaran |
65 |
Aldebaran su SIMBAD. |
| 15 |
1,04 |
α Vir |
Spica |
260 |
Spica su SIMBAD. |
| 16 |
1,09 |
α Sco |
Antares |
600 |
Antares su SIMBAD. |
| 17 |
1,15 |
β Gem |
Polluce |
34 |
Polluce su SIMBAD. |
| 18 |
1,16 |
α PsA |
Fomalhaut |
25 |
Fomalhaut su SIMBAD. |
| 19 |
1,25 |
α Cyg |
Deneb |
1400[1] |
Deneb su SIMBAD. |
| 20 |
1,30 |
β Cru |
Mimosa |
350 |
Mimosa su SIMBAD. |
| 21 |
1,35 |
α Leo |
Regulus |
77 |
Regulus su SIMBAD. |
| 22 |
1,51 |
ε CMa |
Adhara |
430 |
Adara su SIMBAD. |
| 23 |
1,58 |
α Gem |
Castore |
52 |
Castore su SIMBAD. |
| 24 |
1,62 |
λ Sco |
Shaula |
700 |
Shaula su SIMBAD. |
| 25 |
1,63 |
γ Cru |
Gacrux |
88 |
Gacrux su SIMBAD. |
| 26 |
1,64 |
γ Ori |
Bellatrix |
240 |
Bellatrix su SIMBAD. |
| 27 |
1,68 |
β Tau |
Elnath |
130 |
El Nath su SIMBAD. |
| 28 |
1,70 |
β Car |
Miaplacidus |
110 |
Miaplacidus su SIMBAD. |
| 29 |
1,69 |
ε Ori |
Alnilam |
1300 |
Alnilam su SIMBAD. |
| 30 |
1,70 |
ζ Ori |
Alnitak |
820 |
Alnitak su SIMBAD. |
| 31 |
1,74 |
α Gru |
Al Na'ir |
100 |
Al Na'ir su SIMBAD. |
| 32 |
1,76 |
ε UMa |
Alioth |
81 |
Alioth su SIMBAD. |
| 33 |
1,78 |
γ Vel |
Gamma Velorum |
840 |
Gamma Velorum su SIMBAD. |
| 34 |
1,80 |
ε Sgr |
Kaus Australis |
140 |
Kaus Australis su SIMBAD. |
| 35 |
1,82 |
α Per |
Mirphak |
590 |
Mirfak su SIMBAD. |
| 36 |
1,84 |
δ CMa |
Wezen |
1800 |
Wezen su SIMBAD. |
| 37 |
1,85 |
η UMa |
Alkaid |
100 |
Benetnasch (Alkaid) su SIMBAD. |
| 38 |
1,86 |
θ Sco |
Sargas |
270 |
Sargas su SIMBAD. |
| 39 |
1,87 |
α UMa |
Dubhe |
120 |
Dubhe su SIMBAD. |
| 40 |
1,90 |
γ Gem |
Alhena |
100 |
Alhena su SIMBAD. |
| 41 |
1,91 |
α Pav |
Alpha Pavonis |
180 |
Alfa Pavonis su SIMBAD. |
| 42 |
1,92 |
α TrA |
Atria |
420 |
Atria su SIMBAD. |
| 43 |
1,98 |
β CMa |
Murzim |
500 |
Murzim su SIMBAD. |
| 44 |
2,00 |
α Hya |
Alphard |
180 |
Alphard su SIMBAD. |
| 45 |
2,00 |
α Ari |
Hamal |
66 |
Hamal su SIMBAD. |
| 46 |
2,01 var |
α UMi |
Polaris |
430 |
La Stella Polare su SIMBAD. |
| 47 |
2,03 |
δ Vel |
Delta Velorum |
80 |
Delta Velorum su SIMBAD. |
| 48 |
2,04 |
β Cet |
Diphda |
96 |
Deneb Kaitos su SIMBAD. |
| 49 |
2,05 |
κ Ori |
Saiph |
720 |
Saiph su SIMBAD. |
| 50 |
2,06 |
σ Sgr |
Nunki |
220 |
Nunki su SIMBAD. |
| 51 |
2,06 |
θ Cen |
Menkent |
61 |
Menkent su SIMBAD. |
| 52 |
2,06 |
α And |
Alpheratz |
97 |
Alpheratz su SIMBAD. |
| 53 |
2,06 |
β And |
Mirach |
200 |
Mirach su SIMBAD. |
| 54 |
2,08 |
β UMi |
Kochab |
130 |
Kochab su SIMBAD. |
| 55 |
2,10 |
α Oph |
Ras Alhague |
47 |
Ras Alhague su SIMBAD. |
| 56 |
2,12 var |
β Per |
Algol |
93 |
Algol su SIMBAD. |
| 57 |
2,13 |
β Gru |
Beta Gruis |
170 |
Beta Gruis su SIMBAD. |
| 58 |
2,14 |
β Leo |
Denebola |
36 |
Denebola su SIMBAD. |
| 59 |
2,21 |
ζ Pup |
Naos |
1400 |
Zeta Puppis su SIMBAD. |
| 60 |
2,23 |
δ Ori |
Mintaka |
915 |
Mintaka su SIMBAD. |
| 61 |
2,23 |
λ Vel |
Lambda Velorum |
570 |
Lambda Velorum su SIMBAD. |
| 62 |
2,23 |
γ Dra |
Etamin |
150 |
Etamin su SIMBAD. |
| 63 |
2,24 |
α CrB |
Alphekka |
75 |
Alphecca su SIMBAD. |
| 64 |
2,24 |
γ Cyg |
Sadr |
1500 |
Sadr su SIMBAD. |
| 65 |
2,25 |
α Cas |
Schedar |
230 |
Schedar su SIMBAD. |
| 66 |
2,25 |
ι Car |
Aspidiske |
690 |
Aspidiske su SIMBAD. |
| 67 |
2,26 |
γ And |
Almach |
350 |
Almach su SIMBAD. |
| 68 |
2,27 |
ζ UMa |
Mizar |
78 |
Mizar su SIMBAD. |
| 69 |
2,27 |
β Cas |
Caph |
54 |
Caph su SIMBAD. |
| 70 |
2,27 |
ε Cen |
Epsilon Centauri |
380 |
Epsilon Centauri su SIMBAD. |
| 71 |
2,28 |
γ Leo |
Algieba A |
130 |
Algieba su SIMBAD. |
| 72 |
2,28 |
α Lup |
Alpha Lupi |
550 |
Alfa Lupi su SIMBAD. |
| 73 |
2,29 |
δ Sco |
Dschubba |
400 |
Dschubba su SIMBAD. |
| 74 |
2,29 |
ε Sco |
Wei |
65 |
Wei su SIMBAD. |
| 75 |
2,32 |
η Cen |
Eta Centauri |
310 |
Eta Centauri su SIMBAD. |
| 76 |
2,35 |
β UMa |
Merak |
79 |
Merak su SIMBAD. |
| 77 |
2,37 |
α Phe |
Ankaa |
77 |
Ankaa su SIMBAD. |
| 78 |
2,38 |
κ Sco |
Girtab |
460 |
Girtab su SIMBAD. |
| 79 |
2,39 |
γ Cas |
Gamma Cassiopeiae |
610 |
Gamma Cassiopeiae su SIMBAD. |
| 80 |
2,40 |
ε Peg |
Enif |
670 |
Enif su SIMBAD. |
| 81 |
2,40 |
η CMa |
Aludra |
3200 |
Aludra su SIMBAD. |
| 82 |
2,4 |
ε Car |
Avior |
630 |
Avior su SIMBAD. |
| 83 |
2,42 |
β Peg |
Scheat |
200 |
Scheat su SIMBAD. |
| 84 |
2,43 |
γ UMa |
Phecda |
84 |
Phecda su SIMBAD. |
| 85 |
2,44 |
α Cep |
Alderamin |
49 |
Alderamin su SIMBAD. |
| 86 |
2,46 |
κ Vel |
Kappa Velorum |
540 |
Kappa Velorum su SIMBAD. |
| 87 |
2,49 |
α Peg |
Markab |
140 |
Markab su SIMBAD. |
| 88 |
2,50 |
ε Cyg |
Gienah |
72 |
Gienah su SIMBAD. |
- ^ a b Piero Bianucci, Distanze cosmiche: ultime notizie da Hipparchos, La Stampa.it 7 febbraio 2008
- Fred Schaaf, The Brightest Stars: Discovering the Universe Through the Sky's Most Brilliant Stars, John Wiley and Sons, 2008. ISBN 0-471-70410-5
[modifica] Voci correlate
[modifica] Collegamenti esterni